Folikulostimulirajući hormon (FSH).Proizvodi ga prednji režanj hipofize i u toku prve faze menstrualnog ciklusa dovodi do sazrevanja jajne ćelije.
Luteinizirajući hormon ( LH ).Proizvodi ga zadnji režanj hipofize i ima presudan uticaj na akt same ovulacije i oslobađanja jajne ćelije iz jajnog folikula.U drugoj fazi menstrualnog ciklusa utiče na formiranje žutog tela podržavajući njegovu funkciju i produkciju progesterona.
Jajnici su deo reproduktivnog trakta žene.Jajnici se kao specifičan germinativno endokrini organ formira već u 7 nedelji intrauterinog razvoja. Posle rođenja u sebi sadrži odreðeni broj primordijalnih jajnih meškova u kojima će sazrevati jajne ćelije od puberteta do menopauze (početka i prestanka menstrualnog ciklusa).Pored toga jajnik tokom čitavog živta žene proizvodi i dva specifična hormona ( steroidni hormoni) Estogen kontinuirano tokom čitavog života žene i Progesteron karakterističan za drugu fazu menstrualnog ciklusa ( posle ovulacije ) i u toku trudnoće.
Hipofiza-endokrina žlezda smeštena u bazi lobanje koja svojim produktima (hormonima) reguliše rad svih drugih žlezda u organizmu ( štitne žlezde,nadbubrežne žlezde , jajnika i.td.).
Estrpogen-hormon koji se stvara u jajniku.
Postupak lečenja neplodnosti gde se lekovima inicira rast jajnog folikula ,sazrevanja jajne ćelije i ovulacija.
Zdravlje žene›› Asistirane reproduktivne tehnologije ›› Vantelesna oplodnja

Faze u lečenju metodom VTO: indukcija ovulacije, aspiracija

Citanja: 47469, Prosecna ocena: 3.63


Pre odluke da se bračni par uključi u program vantelesne oplodnje (VTO) neophodno je da se žena upozna sa tokom postupka i onim što će u toku llečenja doživeti. Procedura VTO podrazumeva različite faze lečenja koje korak po korak vode ženu ka krajnjem cilju, željenoj trudnoći. Ti koraci se satoje od:

    • Indukcije ovulacije ( hormonskog podsticaja jajnika da proizvede što veći
      broj jajnih ćelija kako bi se povećala šansa da do trudnoće dođe).
    • Ultrazvučnog i hormonskog praćenja razvoja jajnih folikula
    • Ultrazvučne aspiracije sadržaja jajnih folikula i jajne ćelije
    • Izdvajanja jajne ćelije iz folikularne tečnosti
    • oplodnju jajne ćelije u laboratoriji
    • Transfera (prenošenja) embriona specijalnim kateterima u materičnu duplju

indukcija ovulacije , ultrazvučno i hormonsko praćenje razvoja jajnih folikula

Prva trudnoća nakon oplodnje jajne ćelije van tela majke nastala je nakon uzimanja jajne ćelije u prirodnom ciklusu bez prethodne hormonske stimulacije jajnika. Taj događaj otvorio je pre 24 godine široke persperktive velikom broju, do tada, definitivno neplodnih bračnih parova da i sami postanu roditelji. Pioniri ove metode llečenja bili su engleski naučnici Patrik Steptou (Patrick Steptoe) ginekolog i Robert Edvards (Robert Edwards) embrilog. Njihov postupak lečenja je podrazumevao neprekidno određivanje vrednosti LH (luteinizirajućeg hormona) u krvi žene kako bi se na osnovu toga podatka predvidelo tačno vreme očekivane ovulacije. Kako se u prirodnom menstrualnom ciklusu ovulacije dešavaju u različitom danu ciklusa i različito vreme dana, često se dešavalo da se aspiracija jajne ćelije iz jajnog folikula sprovodi kasno noću, rano ujutru ili u bilo koje vreme koje je na osnovu podatka o početku rasta LH hormona procenjeno kao najoptimalnije.

Od početka ranih osamdesetih godina uspeh vantelesne oplodnje je bio u dramatičnom porastu nakon što se prišlo primeni hormonskih lekova koji su izazivali superovulaciju u jajnicima. Za razliku od prirodnog menstrualnog ciklusa gde se do stadijuma zrelog folikula, koji u sebi sadrži jajnu ćeliju sposobnu da bude oplođena, razvije jedan retko dva folikula, u postupku koji nazivamo kontrolisana ovarijalna hiperstimulacija, broj jajnih folikula koji u sebi sadrže zrelu jajnu ćeliju sposobnu da bude oplođena raste na 5, 10 pa i više od 15, u zavisnosti od primenjene šeme indukcije ovulacije i reakcije jajnika na primenjenu terapiju. Kontrolisana ovarijalna hiperstimulacija podrazumeva davanje lekova koji u sebi sadrže prirodne ili sintetske hormone koji su presudni u podsticaju rasta jajnih folikula u kojima se nalaze jajne ćelije.

FSH (folikulostimulirajući hormon), LH (luteinizirajući hormon)

Najznčajniji hormon u podsticaju rasta folikula je FSH (folikulostimulirajući hormon) koji inače stvara hipofiza, endokrina žlezda smeštena na bazi mozga (vidi fiziologija menstrualnog ciklusa). Pored FSH u taj proces je uključen i drugi hormon koji stvara hipofiza LH (luteinizirajuai hormon). Postoje različite šeme indukcije ovulacije međutim pristup indukciji je krajnje individualan i prilagođen pacijentkinji u cilju postizanja što boljeg odgovora jajnika.

Danas se u indukciji ovulacije koriste hipofizarni hormoni (FSH i LH). Lekovi ovog sastava su poznati pod različitim fabričkim imenima, kao što su: Humegon, Pergonal, Metrodin, Metrodin HP, Menogen itd. U poslednjim godinama kao lek izbora preovladali su hormoni sintetskog porekla kao što su Puregon i Gonal-F koji imaju osobine čistog FSH hormona najznačeajnijeg hormona u prvoj fazi podsticaja folikularnog rasta.

Da bi se u toku indukcije ovulacije izbegla nekontrolisana prevremena ovulacija, pri kojoj se gubi jajna ćelija u prostranstvu trbušne duplje, a čitav započeti proces lečenja prekida, sredinom osamdesetih godina u indukciju ovulacije uveden je i lek koji privremeno blokira funkciju hipofize sprečavajući nekontrolisani porast nivoa LH hormona neophodan da bi proces ovulacije započeo. Izvorno ime toga preparata je LHRh-agonist poznat pod razlieitim fabriekim imenima kao: Suprefakt, Zoladex, Decapeptil itd. Poslednji preparat koji je bitan u procesu indukcije ovulacije je hcG (horionskigonadotropin) koji se daje u cilju izazivanja kontrolisane, planirane, ovulacije u vreme kada se proceni, na osnovu parametara o praćenju rasta i sazrevanja jajnog folikula, da je jajna ćelija zrela i sposobna da bude oplođena. Lek koji je prvi sintetisan poeetkom šezdesetih godina, a i danas je u širokoj upotrebi, je Clomifen Citrat (Klomifen citrat). Ovaj lek se često upotrebljava u indukciji ovulacije gde postoje njeni poremećaji, ali je pritom spontana trudnoća moguća. Danas se retko upotrebljava za indukciju ovulacije u programu Vantelesne oplodnje za razliku od samih početaka lečenja ovom metodom kada je to bio često upotrebljavan lek.

Terapija sa Gonadotropnim hormonima

Terapija sa Gonadotropnim hormonima (Pergonal, Humegon, Metrodin, Puregon ili GonalF) započinje drugog dana ciklusa, a količina datog leka je krajnje individualna i zavisi od procene lekara kakva će biti reakcija jajnika na datu količinu hormona. Tokom ciklusa indukcije, obično počev od 6 dana ciklusa, započinje svakodnevno ultrazvučno praćenje rasta i broja folikula koji se razvijaju. Pored ultrazvučnog monitoringa značajno je i određivanje nivoa estradiola u krvi (estrogeni hormon koji proizvode folikuli tokom razvoja). Na osnovu ultrazvučnih parametara, veličine i broja folikula i nivoa estradiola procenjuje se zrelost jajne ćelije i vreme kada je neophodno dati hCG kako bi se postiglo planirano sazrevanje jajne ćelije i odredilo vreme ultrazvučne aspiracije sadržaja jajnog folikula i jajne ćelije. Kod većine vođenih indukcija ovulacije jajni folikuli svoju punu zrelost dostižu između 10-12 dana ciklusa kada se 34 sata posle davanja inekcije hCG-a uradi aspiracija folikula.

Ultrazvučna aspiracija i izdvajanje jajne ćelije iz folikularne tečnosti

Aspiracija sadržaja jajnog folikula se uobičajeno vrši 34-36 sati posle davanja hCG-a (Horionskog gonadotropina) najčešće 5-10 hiljada i.j.. Procedura se u najvećem broju centara za vantelesnu oplodnju vrši u kratkotrajnoj opštoj intravenskoj anesteziji transvaginalnim pristupom uz pomoć ultrazvučne sonde. Uz kontrolu oka preko monitora specijalno dizajniranom iglom, koju identifikuje ultrazvueni talas, ulazi se u svaki jajni folikul i aspirira sadržaj iz njega. Zajedno sa folikularnom tečnošću aspirira se i jajna ćelija. Dobijeni sadržaj aspirata se predaje u laboratoriju iz koga biolog, embriolog ili posebno obučen lekar izdvaja jajne ćelije prebacuje ih u poseban medijum, koji je po sastavu blizak folikularnoj tečnosti, i smešta u inkubator za kulturu tkiva u kome mikrouslovi, temperatrura, koncentracija ugljendioksida, kiseonika i azota odgovara približno uslovima u kojima se jajna ćelija nalazila intrafolikularno.

Jajnik sa zrelim folikulima pred aspiraciju
Izdvojena jajna aelija posle aspiracije

Autor: Prof. Dr Milenko Bujas
Vantelesna oplodnja - Faze u lečenju metodom VTO: indukcija ovulacije, aspiracija - Zdravlje žene

Komentari

Još nema komentara.

Dodaj komentar

*
 
 
Commentics


Broj ocena: 803
Prosečna ocena: 3.63
Koliko vam je ovaj tekst pomogao? (1-nimalo, 5-mnogo)
12345
8033.6326276463364
Pitanja i odgovori
.
Mailing Lista
     Vaš e-mail:
    
Upis   brisanje
trenutno na listi (3124)
.
Dodaj u Fvorites Podesi kao Homepage rss kanali
Zdravlje Žene Kontakt Pomogli su nam RSS Kanali
Postavite pitanje
Plodni dani | Plodni dani. Kalendar u PDF formatu | Računanje datuma porođaja, UZ pregleda itd. | Kalorijske tablice
Google